شناساگرهای جذب سطحی

                         روش فاجانس

شناساگر جذب سطحی ترکیبی آلی است که طی تیتراسیون رسوبی روی سطح جامد تشکیل شده ، جذب می شود. در حالت ایده آل ، جذب سطحی در نزدیکی نقطه هم ارزی رخ می دهد و نه تنها به تغییر رنگ منجر می شود، بلکه رنگ را از محلول به جامد ( یا بر عکس) انتقال می دهد.

یکی از شناساگرهای جذب سطحی نوعی فلوئورسین است که برای تیتراسیون یون کلرید با نیترات  نقره به کار می رود. فلوئورسین در محلول آبی به یونهای  هیدرونیم و یونهای با بار منفی فلوئورسینات به رنگ زرد مایل به سبز تفکیک می شود. یونهای فلوئورسینات ، نمک نقره شدیدا سرخ رنگ ایجاد می کنند. با وجود این اگر فلوئورسین به عنوان شناساگر به کار رود ، غلظت آن نباید به قدری صورت فلوئورسینات نقره رسوب کند.

در مراحل اولیه اولیه تیتراسیون یون کلرید با نیترات نقره ، ذرات کلوییدی کلرید نقره به دلیل جذب سطحی یونهای کلرید اضافی دارای بار منفی می شوند. آنیونهای شناساگر توسط دافعه الکتروستاتیکی از این سطح دور می شوند ورنگ زرد مایل به سبز به محلول می دهند. اما پس از نقطه هم ارزی ، ذرات کلرید نقره ، یونهای کلرید نقره را جذب سطحی کرده و در نتیجه بار مثبت پیدا می کنند..اکنون آنیونهای فلوئورسینات در لایه یون مخالف که هر ذره کلوییدی کلرید نقره را احاطه کرده و جذب سطحی می شوند. نتیجه نهایی ظهور رنگ قرمز فلوئورسینات نقره روی لایه سطحی محلول اطراف جامد است. قابل ذکر است که تغییر رنگ یک فرایند جذب سطحی ( نه رسوب کردن ) است.زیرا حاصلضرب حلالیت فلوئورسینات نقره هرگز زیاد نمی شود. جذب سطحی برگشت پذیر است در نتیجه شناساگر بر  اثر تیتراسیون معکوس با یون کلرید واجذب سطحی         می شود. تیتراسیونهای که بر اساس شناساگرهای جذب سطحی هستند ، سریع ، دقیق و قابل اعتمادند  ولی کاربردشان محدود به تعدا نسبتا کمی از واکنشهای رسوبی است که در آنها رسوب کلوییدی بسرعت تشکیل می شود.